درخت دانش

منطقه های آب و هوایی

چند منطقه آب و هوایی بر روی کره زمین وجود دارد؟

بر روی کره زمین چهار منطقه آب و هوایی وجود دارد:

1 – منطقه آب و هوای قطبی

2 – منطقه آب و هوای معتدل شمالی

3 – منطقه آب و هوای معتدل جنوبی

4 – منطقه آب و هوای استوایی

چگونه منطقه های آب و هوایی بر روی زمین پدید می آیند؟

اگر فرض بر این بود که محور زمین نسبت به مسیر گردشش به دور خورشید، یک زاویه قائمه درست می کرد، هرگز اختلافی در فصل ها پیدا نمی شد. ولی چنین چیزی رخ نداده و محور زمین همیشه اندکی مایل و کج بوده و هرگز این زاویه قائمه را درست نکرده است و از این رو، زمین همیشه این وضع کج را نگه داشته و محور آن رو به ستاره قطبی بوده است.

بنابراین، قطب شمال در نیمی از سال به سوی خورشید کج می شود و در نیمی دیگر، باز بطور مایل و کج، از آن دور می شود.

بخاطر همین موضوع است که نور خورشید گاهی به قسمت شمالی خط استوا می تابد، گاهی هم بر خود خط استوا و بالاخره زمانی هم بر قسمت جنوبی آن.

این گونه اختلاف در چگونگی تابش خورشید بر سطح زمین است که دگرگونی هوا را در منطقه های گوناگون زمین پدید می آورد و چهار فصل را به همراه دارد.

هنگامی که نیمکره شمالی رو به خورشید قرار می گیرد، فصل تابستان در کشورهایی فرا

می رسد که واقع در شمال خط استوا هستند. ولی در همین هنگام کشورهای واقع در جنوب خط استوا، در زمستان به سر می برند.

برعکس، هنگامی که تابش خورشید مستقیماً بر نیمکره جنوبی باشد، تابستان در این قسمت از جهان پدید می آید، ولی در نیمکره شمالی زمستان است.

آیا قطب شمال و جنوب مانند هم سرد هستند؟

در قطب شمال، از سوی آب هایی که دور آن را گرفته، جریان هایی از هوا برمی خیزد که کمک می کند تا درجه هوا اندکی در آن جا بالا رود. اما در قطب جنوب که بیشتر قسمت های آن را یخ پهنه ای بزرگ فراگرفته، پیوسته هوای سرد و پرفشاری توسعه می یابد، از این رو، هوای آنجا به مراتب سخت تر از قطب شمال است و دارای دو ویژگی است:

1 – پایین بودن درجه هوا حتی در تابستان.              

دمای متوسط هوا در قطب جنوب، حتی در ماه های تابستان، پایین تر از نقطه انجماد / درجه یخ بستن است. گه گاه در برخی از روزهای تابستان ممکن است درجه هوا به سه درجه برسد. ولی در عین حال ممکن است در میانه تابستان درج هوا به زیر صفر هم برسد.

در زمستان دمای متوسط هوا در قطب جنوب بین 10 تا 30 درجه زیر صفر است.

2 – وجود شدیدترین برف و بوران های جهان در تابستان.

برگرفته از:

1 - کتاب: علوم تجربی – چهارم دبستان

2 – کتاب: به من بگو چرا؟ - جلد 1 – جهانی گرداگرد ماست

نوشته: آرکدی لئوکوم

برگردان: خلیل خلیلیان

موضوع مطلب مرتبط دیگر:

فصل (هواشناسی) – آب و هوای استوایی