ویروس
Virus
ویروس چیست؟
ویروس موجود زنده بسیار ریزی است که به تنهایی نمی تواند زندگی کند و باید در داخل بدن موجودات زنده باشد تا بتواند فعالیت و تولید مثل کند.
ویژگی های ویروس ها چیست؟
ویروس های 60 هزار بار بزرگ شده
ویروس ها به اندازه ای کوچک هستند که صدها عدد از آنها در درون یک سلول یا یک باکتری جای می گیرند.
ویروس ها باعث به وجود آمدن بیماری هایی مانند سرماخوردگی، آبله و فلج اطفال می شوند.
برگرفته از:
کتاب: علوم تجربی – پنجم دبستان
چتر
Umbrella
چتر چیست؟
چتر ابزاری است که از خیس شدن انسان به سبب بارش های گوناگون مانند باران، برف و ... جلوگیری می کند.
برگرفته از:
کتاب: باران
باکتری
Bacterium
میکروب چیست؟
میکروب ها موجودات زنده بسیاری کوچک و ریزی هستند که تنها با میکروسکوپ می توان آنها را دید.
باکتری چیست؟
باکتری ها گونه ای خاص از میکروب ها هستند.
ساختار باکتری ها چگونه است؟
باکتری ها در حال تقسیم شدن
بدن بیشتر باکتری ها فقط از یک سلول درست شده است.
گونه های باکتری ها چیست؟
بیشتر باکتری ها مفید هستند. مانند بعضی از آنها که در خاک زندگی می کنند و برای رشد گیاهان مفید و مؤثر هستند.
از بعضی از باکتری ها هم در فرآوردن مواد غذایی و دارویی استفاده می شود.
اما باکتری های زیان آور هم وجود دارند که سبب به وجود آمدن بیماری زیادی در انسان، جانوران و گیاهان می شوند. بیماری هایی مانند حصبه، سل، وبا و غیره از بیماری هایی هستند که باکتری ها به وجود می آورند.
برگرفته از:
کتاب: علوم تجربی – پنجم دبستان
قارچ
Fungus
چطور قارچ ها تولید مثل می کنند؟
قارچ ها دارای هزاران سلول به هاگ هستند که از رویش آنها، قارچ های نو به وجود می آیند.
هاگ های قارچ ها به اندازه ای کوچک و ریز هستند که بدون میکروسکوپ دیده نمی شوند.
برگرفته از:
کتاب: علوم تجربی – پنجم دبستان
موضوع مطلب پیوسته پیشین:
طبقه بندی آغازیان
طبقه بندی آغازیان
طبقه بندی آغازیان چگونه است؟
در گذشته دانشمندان موجودات زنده را فقط به دو گروه بزرگ گیاهان و جانوران طبقه بندی
می کردند. اما، همه ساله موجودات زنده جدیدی شناخته می شوند که دانشمندان باید آنها را در گروه مخصوص به خودشان که آغازیان نام گرفته است، قرار دهند.
به این ترتیب، آغازیان به سه دسته بزرگ طبقه بندی می شوند:
1 – قارج ها
2 – جلبک ها و جلبک های دریایی
3 – باکتری ها
برگرفته از:
کتاب: علوم تجربی – پنجم دبستان
آغازیان
Protozoa
چه نوع موجودات زنده ای را آغازیان می نامند؟
کار مطالعه بدن موجودات زنده با کمک وسایلی چون میکروسکوپ های بسیار قوی، دقیق تر شده است. با مطالعه بیشتر و دقیقتر معلوم شده است، بعضی از موجودات زنده که زمانی جزو گیاهان طبقه بندی می شدند، پاره ای از خاصه های جانوران را هم دارند و برعکس، موجوداتی هم بودند که جزو جانوران طبقه بندی می شدند، اما خاصه هایی هم از گیاهان دارند. به همین سبب، دانشمندان چنین موجودات زنده ای را در گروهی جدیدی به نام آغازیان طبقه بندی
می کنند.
بطوری که دانسته شده، تمام موجودات زنده، خواه گیاهان یا جانوران از یاخته / سلول های بیشماری پدید آمده اند، اما موجودات زنده ای هم وجود دارند که تنها از یک سلول در همه وجود خود دارند، و آنها را آغازیان می نامند.
برگرفته از:
کتاب: به من بگو چرا؟ - جلد 1- چهانی که گرداگرد ماست
نوشته: آرکدی لئوکوم
برگردان: خلیل خلیلیان
موضوع مطلب پیوسته پیشین:
موجودات زنده / جانداران
چشمه
Spring
چشمه چیست؟
در بعضی از مناطق آب زیرزمینی بطور طبیعی به سطح زمین راه پیدا می کند و خود به خود از زمین بیرون می آید. به جای بیرون آمدن این گونه آب ها، چشمه می گویند.
چطور چشمه پدید می آید؟
زمانی که باران می بارد، مقداری از آب آن تحت تأثیر نیروی جاذبه زمین، به خاک زمین فروکش شده و از درون شکاف ها به میان تخته سنگ ها فرو می رود و تا آنجا که در اندرون تخته سنگ ها رهگذری باشد، همچنان پایین می رود.
در قسمت زیرین سطح زمین، به عمق های گوناگونی که در جاهای مختلف است، منطقه ای وجود دارد که تمام سوراخ های درون سنگ ها، کاملاً پر از آب می شود؛ که به آن منطقه آب زمین می گویند؛ و سطح بالای این آب را سطح ایستایی می خوانند.
زمانی که آب مجرایی طبیعی در زمین برای خود بیابد که پایین تر از سطح ایستایی باشد، چشمه درست می شود و آب از درون آن می جوشد.
چرا چشمه ها بیشتر در دره ها و جاهای پست پدید می آیند؟
چون مجرای طبیعی آب چشمه در زمین، پایین تر از سطح ایستایی آب می باشد. پس در اعماق یا دیواره های جاهای پست است که آب از شکاف سنگ ها بصورت آب چشمه بیرون می جهد.
چرا باید مخزن آب چشمه در سطحی بالاتر از خودش قرار داشته باشد؟
چون جریان آب چشمه در برابر نیروی جاذبه زمین مقاومت نمی کند.
برگرفته از:
1 – کتاب: به من بگو چرا؟ - جلد 1 – جهانی که گرداگرد ماست
نوشته: ارکدی لئوکوم
برگردان: سید خلیل خلیلیان
2 – کتاب: علوم تجربی – سوم دبستان
موضوع مطلب پیوسته پیشین:
زمین شناسی
موضوع مطلب پیوسته پسین:
چشمه شناسی
یخچال
(یخچال طبیعی / یخ رود)
Glacier
چگونه یخچال ها به وجود آمده اند؟
پس از شکل گیری کره زمین و ریزش باران ها و ادامه بارندگی ها، در ناحیه هایی که امروز آنها قطب می نامند، سرمای سخت باعث تبدیل آبها به یخ گردید که این عمل موجب ایجاد
یخچال ها شد.
در این نقاط، در تمام فصل ها هوا بسیار است. تابستان ها نیز به اندازه ای سرد است که همه برف های زمستانی هرگز ذوب و آب نمی شوند، بلکه هر سال روی هم انباشته شده، بیشتر و بیشتر می شوند.
لایه های سنگین بالایی برف به لایه های پایینی فشار می آورند. وزن زیاد لایه ها، بلورهای نرم یخ را به هم می فشرد و به یخ جامد تبدیل می کند.
هر لایه جدید، فشار بیشتری بر لایه های زیرین وارد می کند و یخ های بیشتری می سازد. این یخ ها جامد هستند؛ ولی نه آن اندازه سفت و محکم.
یخ ها به تدریج انباشته و زیاد می شوند و به صورت یخچال به طرف پایین کوه سرازیر
می شوند.
یخچال های درّه ای چگونه هستند؟
یخچال دره ای در دره ای بسیار گسترده پدید می آید که به شکل یک آمفی تآتر بزرگ بوده و دیوارهایش هم بسیار سراشیب و گود است. بر اثر وزش باد، برف به سوی چنین دره ای یورش می آورد و گاهی هم از جاهای بلند، بهمن های بزرگی به درون آن فرو می ریزند.
برفی که این گونه در ژرفای دره مزبور انباشته شده، نه تنها در تابستان آب نمی شود، بلکه سال به سال هم مقدار بیشتری برف بر روی آن انباشته می شود. بالاخره فشاری که از بالا وارد می آید، همراه با برخی ذوب شدن ها و یخبندان های مجدد، هوا را از درون توده های زیرین خارج گردانده، آنها را به توده یخی سخت مبدل می کند.
از سنگینی یخ و برف هایی که در قسمت های بالای دره قرار دارد، باز هم فشار بر توده یخ زیرین وارد می آید. از این رو، توده درهم فشرده یخ و برف به آهستگی از دره سرازیر می شود که یخچال درّه ای نام گرفته است.
بیش از 1200 عدد از این یخچال ها در کوه های آلپ وجود دارد و در کوه های پیرنه، کارپات، قفقاز و در آسیای جنوبی نیز مانند چنین یخچال هایی را می توان یافت.
در بخش های جنوبی آلاسکا، ده ها هزار یخچال هست که برخی از آنها از 40 تا 80 کیلومتر درازا دارند.
چرا هنوز هم یخچال هایی وجود دارند؟
توده یخ بزرگی که دوره یخبندان را در امریکای شمالی به وجود آورد، به نام یخچال های
درّه ای نامیده می شوند.
کلفتی قسمت های میانی این یخچال نزدیک به 5000 متر می رسید. یخچالی به این بزرگی و شگفتی در طی چهار دوره شکل گرفت، یعنی چهار بار پدید آمد و آب شد.
دوره یخبندان یا دوره یخچالی، در پاره ای از جاهای جهان هنوز از میان نرفته است. مانند جزیره گرینلند.
در این جزیره، به جز حاشیه باریکی در اطراف آن، هنوز همه جای آن در زیر یخچال های قاره ای پوشیده است. در بخش های داخلی این جزیره، گاهی ارتفاع یخچال به بیش از 3300 متر می رسد.
قطب جنوب نیز هنوز در زیر یک یخچال بسیار گسترده ای قرار دارد که بلندی این یخچال، در برخی جاها، به 3 تا 4 هزار متر می رسد.
علت اینکه هنوز در برخی از جاهای جهان چنین یخچال هایی وجود دارد، این است که هنوز امکان آب شدن برای آنها دست نداده است.
با این حال، بسیاری از یخچال های کنونی در دوره های بسیار جدیدی به وجود آمده اند. این گونه یخچال ها معمولاً از نوع یخچال های درّه ای می باشند.
برگرفته از:
1 – دفتر: شگفتی های آفرینش – جلد 1 – دریا سرچشمه حیات
2 – کتاب: به من بگو چرا؟ - جلد 1
نوشته: آرکدی لئوکوم
برگردان: خلیل خلیلیان
3 – کتاب: آیا چگونه چرا – جلد 2
نوشته: مری التینگ
برگردان: علی دانش
موضوع مطلب پیوسته پیشین:
زمین شناسی
موضوع مطلب پیوسته پیشین:
ابر – باران
کان
(معدن)
Mine
سنگ معدن چیست؟
سنگ، شن یا خاکی را که فلز از آن به دست می آید، سنگ معدن می نامند.
برگرفته از:
کتاب: علوم تجربی – چهارم دبستان
کوه یخ
(توده یخ شناور)
Iceberg
کوه یخ / توده یخ شناور چیست؟
کوه های یخ یا توده های یخ شناور، توده یا تکه ای بزرگ از یخ هستند.
چگونه کوه یخ / توده شناور یخ پدید می آید؟
کوه یخ تکه جدا شده ای از یخچال ها می باشند.
وقتی یخچالی – که خود شبیه به رودخانه ای از یخ است – از دره به سوی دریا سرازیر
می شود، ناگهان تکه ای از آن جدا شده و شناور در دریا به راه می افتند.
برخی از یخچالها هرگز به دریا نمی رسند، بلکه در دره های گود و پرشیبی به نام آبدره جای می گیرند. آنگاه کوه یخ از این آبدره – که چون خلیج تنگ و باریک است – به سوی اقیانوس رهسپار می شود.
اندازه کوه های یخ چقدر است؟
کوه های یخ از لحاظ اندازه بسیار متفاوت هستند.
1 - توده های کوچکی به پهنای 6 تا 9 متر را دریانوردان معمولاً گردونه می نامند. البته توده های یخی که صدها متر بزرگی دارند، نیز بسیار می باشند. گاهی هم توده های غول پیکری به پهنای 800 متر یافت می شوند.
2 - یخی که در یک توده یخ شناور وجود دارد، هشت نهم آب دریا سنگینی دارد. از این رو، فقط یک نهم آن از سطح آب بالاتر قرار می گیرد و بقیه اش زیر آب مانده، به چشم نمی آید. بنابراین، توده یخی که 45 متر آن بیرون آب است، پیکری به عمق 400 متر نیز در زیر آب دارد.
یخ های شناور به اندازه ای بزرگ هستند که اندازه بزرگی آنها تقریباً باورنکردنی است. وزن برخی از آنها به 200 میلیون تن می رسد.
چطور کوه های یخ در روی آب شناور هستند؟
چون بیشتر حجم یخ های شناور در زیر آب قرار دارد، از این رو، وزش باد در آنها تأثیر ندارد. در عوض، جریان آب اقیانوس است که آنها را در روی آب، شناور می سازد.
زیان های کوه های یخ چیست؟
ممکن است کوه یخ چیز جالبی به نظر آید، اما آنها به هنگام ورود به دریاها، دارای ابعاد عظیمی هستند و تنها یک سوم حجم این جزیره های یخی بر روی آب قرار دارد و از این رو، اگر در مسیر کشتی های اقیانوس پیما قرار بگیرند، خطر بسیار بزرگی را متوجه آنها
می سازند.
بیشتر توده های یخ های شناور در اثر فرسایش دریاها و به هنگام رسیدن و ورود به آب های گرم که در زیر آب های دریا است، ذوب شده و از بین می روند. تعداد بسیار کمی از آنها حتی پس از برخورد با جریان اقیانوسی گلف، در شرق نیوفانلند، همچنان باقی می مانند که خطری بزرگ برای کشتی ها هستند.
از این رو، پاسداران ساحل های امریکا، گروه گشتی خود را به جستجوی آنها می گمارند تا به کشتی ها اطلاعات لازم را در این زمینه بدهند.
یکی از بزرگترین فاجعه های دریایی، هنگامی رخ داد که کشتی تایتانیک در شب چهاردهم اپریل 1912 میلادی، به توده ای از این یخ های شناور برخورد کرد و 1513 تن جان خود را از دست دادند.
برگرفته از:
1 – دفتر: شگفتی های آفرینش – جلد 1 – دریا سرچشمه حیات
2 – کتاب: به من بگو چرا؟ - جلد 1 – جهانی که گرداگرد ماست
نوشته: آرکدی لئوکوم
برگردان: خلیل خلیلیان
موضوع مطلب پیوسته پیشین:
زمین شناسی
موضوع مطلب پیوسته:
جریان اقیانوسی گلف - یخچال
